İcra Takibi Nedir? İcra Sürecinde Merak Edilenler ve Haklarınız

İcra takibi, borçlunun borcunu rızaen ödememesi durumunda, alacaklının devlet gücü aracılığıyla (İcra Müdürlükleri) borcun tahsil edilmesini sağladığı hukuki bir süreçtir. Bu süreç, ödeme emrinin tebliğiyle başlar ve borç ödenmezse taşınır/taşınmaz malların haczi ve satışı ile devam eder.

Borç Kıskacında Doğru Adımlar: Bir Çıkış Yolu Var mı?

Borç yükü altında olmak sadece maddi bir mesele değil, aynı zamanda ciddi bir psikolojik baskı unsurudur. Kapınıza dayanacak bir icra memuru endişesi, banka hesaplarınızın bloke edilmesi korkusu ve "Şimdi ne olacak?" sorusu uykularınızı kaçırabilir. Çoğu kişi, icra kağıdını eline aldığında panikleyerek yanlış kararlar verir veya süreci görmezden gelerek hak kaybına uğrar.

Ancak hukuk, sadece alacaklıyı değil, borçlunun da asgari yaşam standartlarını korumayı amaçlar. İzmir Bayraklı’da bulunan ofisimizde Avukat İrem Fidan, icra hukukunun karmaşık labirentlerinde müvekkillerine yol göstererek, sürecin yasal sınırlar içinde kalmasını ve hakların korunmasını sağlamaktadır. Unutmayın; doğru zamanda yapılan bir itiraz veya yapılandırma, geleceğinizi kurtarabilir.

İcra Ne Demektir? Genel Bir Bakış

İcra, kelime anlamı olarak "yerine getirme" demektir. Hukuki bağlamda ise mahkeme ilamlarının veya ilamsız alacakların, devletin cebri icra organları vasıtasıyla tahsil edilmesidir. Türkiye'de bu süreç 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümlerine göre yürütülür.

İcra Türleri

1. İlamsız İcra: Bir mahkeme kararına gerek duymaksızın, para veya teminat alacakları için başlatılan takiptir.

2. İlamlı İcra: Bir mahkeme kararına (ilama) dayanılarak başlatılan takip türüdür.

3. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu: Çek, poliçe veya bono (senet) gibi belgelere dayanan hızlı bir takip yoludur.

İcra Olunca Ne Oluyor? Süreç Nasıl İşler?

Bir icra takibi başlatıldığında ilk aşama, borçluya bir Ödeme Emri gönderilmesidir. Bu aşamadan sonra olaylar şu sırayla gelişir:

1. Tebligat: İcra dairesinden gelen zarf size ulaşır.

2. İtiraz veya Ödeme Süresi: Tebligatın içeriğine göre (genellikle 7 gün) itiraz etme veya borcu ödeme hakkınız başlar.

3. Takibin Kesinleşmesi: Süresi içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir.

4. Haciz Aşaması: Kesinleşen takip sonrası alacaklı, mal varlıklarınıza (banka hesabı, maaş, araç, taşınmaz) haciz konulmasını talep edebilir.

İcra Borcu 7 Gün İçinde Ödenmezse Ne Olur?

İlamsız icra takiplerinde 7 günlük süre kritiktir. Bu süre zarfında borç ödenmez veya takibe itiraz edilmezse şu sonuçlar doğar:

• Takip Kesinleşir: Artık borcun varlığı hukuken kabul edilmiş sayılır.

• Haciz Yetkisi: Alacaklı taraf, dosyanın kesinleşmesiyle birlikte haciz işlemlerine başlama hakkı kazanır.

• Faiz ve Masraflar: Borca ek olarak icra vekalet ücreti, harçlar ve işleyen faizler eklenerek ana para miktarı artar.

• Mal Beyanı Zorunluluğu: Borçlunun mal beyanında bulunması gerekir; aksi takdirde tazyik hapsi gibi yaptırımlarla karşılaşılabilir.

İcra Geldi, Ne Yapmalıyım?

Evinize veya iş yerinize icra memuru geldiğinde sakin kalmak en önemli kuraldır. Avukat İrem Fidan olarak müvekkillerimize önerdiğimiz adımlar şunlardır:

1. Kimlik Kontrolü: Gelen kişinin icra memuru olduğundan emin olun ve sicil numarasını not edin.

2. Tutanağı Okuyun: Haciz esnasında tutulan tutanağı dikkatlice okuyun. Eğer haczedilen mallar size ait değilse (İstihkak iddiası), bunu mutlaka tutanağa yazdırın.

3. Taahhüt Verirken Dikkat Edin: Borcu taksitle ödemek için taahhüt verebilirsiniz. Ancak "İcra Taahhüdünü İhlal" suçunun hapis cezası olduğunu unutmayın. Ödeyemeyeceğiniz rakamlar için söz vermeyin.

4. Hukuki Destek Alın: Özellikle İzmir gibi metropollerde icra işlemleri çok hızlı ilerler. Bayraklı’daki hukuk ofisimizle iletişime geçerek süreci profesyonel bir gözle yönetebilirsiniz.

İcra İlk Önce Neye Gelir?

Hukukumuzda haciz işlemleri belli bir sırayı (hacizde tertip) takip eder. İcra memuru genellikle borcu karşılayacak en kolay ve borçlunun yaşamını en az etkileyecek araçlardan başlar:

1. Banka Hesapları (E-Haciz): Günümüzde en yaygın ve ilk uygulanan yöntemdir.

2. Maaş Haczi: Borçlunun maaşının en fazla 1/4'üne haciz konulur.

3. Taşınır Mallar: Araçlar üzerine konulan hacizler ve yakalama kararları.

4. Taşınmazlar: Ev, arsa veya iş yeri tapusuna konulan haciz şerhi.

5. Ev Eşyası: Güncel kanun düzenlemelerine göre, borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu olan ev eşyaları (buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak vb.) haczedilemez. Ancak aynı eşyadan iki tane varsa (örneğin iki televizyon), biri haczedilebilir.

İcra Ceza Mahkemeleri ve Sicil Durumu

Birçok kişi "İcra borcu yüzünden hapse girer miyim?" sorusunu sorar. Normal şartlarda, sadece borcu ödeyemediğiniz için hapse girmezsiniz. Ancak İcra Ceza Mahkemeleri şu durumlarda ceza verebilir:

• Nafaka Borcunun Ödenmemesi: 3 aya kadar tazyik hapsi.

• İcra Taahhüdünün İhlali: Ödeme sözü verilip yerine getirilmemesi durumunda hapis cezası.

• Mal Beyanında Bulunmamak veya Yalan Beyan: Disiplin hapsi.

İcra Ceza Sicile İşler mi?

İcra Ceza Mahkemeleri tarafından verilen hapis cezaları "Tazyik Hapsi" veya "Disiplin Hapsi" niteliğindedir. Bu cezalar kural olarak Adli Sicil Kaydına (sabıka kaydı) işlenmez. Ancak bu, cezanın yatılmayacağı anlamına gelmez.

İcrada Olan Borç Nasıl Ödenir?

Borcunuzu kapatmak için izleyebileceğiniz üç temel yol vardır:

• İcra Dairesine Ödeme: En güvenli yoldur. Dosya numarasını belirterek icra dairesinin banka hesabına (Vakıfbank üzerinden) ödeme yapılır.

• Alacaklı Avukatıyla Anlaşma: Borçta indirim veya taksitlendirme talep edilebilir. Bu durumda mutlaka "Ibra" belgesi alınmalıdır.

• Dosya Kapama: Ödeme sonrası dosyanın kapatılması için "Tahsil Harcı" yatırılmalı ve hacizlerin kaldırılması talep edilmelidir.

İcra Nelere El Koyabilir? (Haczi Caiz Olmayan Mallar)

Her şeye el konulamaz. İİK Madde 82 uyarınca şunlar haczedilemez:

• Borçlunun yaşamı için lüzumlu olan ev eşyaları.

• Borçlunun mesleğini icra etmesi için gerekli olan alet ve edevatlar.

• Haline münasip (yaşamına uygun) tek evi (Meskeniyet iddiası ile şikayet edilebilir).

• Emekli maaşları (Nafaka borçları ve SGK alacakları hariç, borçlunun muvafakati yoksa haczedilemez).

Sıkça Sorulan Sosular (FAQ)

1. Emekli maaşıma icra konulabilir mi?

Kural olarak emekli maaşlarına borçlunun rızası olmadan haciz konulamaz. Ancak nafaka ve SGK borçları istisnadır. Eğer rızanız dışında haciz konulduysa, icra mahkemesine şikayet yoluyla bu haczi kaldırtabilirsiniz.

2. Eve icra gelmesi yasaklandı mı?

Hayır, yasaklanmadı. Ancak kanun değişikliğiyle evde haciz yapılması zorlaştırıldı. Aile fertlerinin ortak kullandığı zorunlu eşyalar (tek olanlar) artık haczedilemiyor.

3. Maaşımın ne kadarı kesilebilir?

Çalışanların maaşının en fazla %25'i (1/4) haczedilebilir. Birden fazla icra varsa, bunlar sıraya girer; biri bitmeden diğeri kesintiye başlayamaz.

4. İcra takibine nasıl itiraz edilir?

Ödeme emri tebliğ edildikten sonra 7 gün içinde, takibi başlatan icra dairesine giderek veya muhabere yoluyla dilekçe vererek borca, imzaya veya yetkiye itiraz edebilirsiniz.

5. Avukat İrem Fidan’a icra dosyası için nasıl ulaşabilirim?

İzmir Bayraklı Gümüş Plaza’da bulunan ofisimizden randevu alabilir veya web sitemizdeki iletişim formunu doldurabilirsiniz.

6. Banka hesabıma bloke konuldu, ne yapmalıyım?

Bu bir e-haciz işlemidir. Borcun tamamı ödenmeden veya alacaklı ile anlaşmadan bloke kalkmaz. Ancak bloke konulan miktar borçtan fazlaysa veya maaş hesabıysa itiraz hakkınız mevcuttur.

7. İcra borcu ne zaman zaman aşımına uğrar?

İlamlı icralarda zaman aşımı genellikle 10 yıldır. Ancak her icra işlemi (haciz talebi, ödeme vb.) zaman aşımını keser ve süreyi yeniden başlatır.

8. Eşimden dolayı bana icra gelir mi?

Türkiye'de mal ayrılığı rejimi esastır. Eşlerden birinin şahsi borcu nedeniyle diğerinin mal varlığına haciz konulamaz. Ancak evdeki ortak eşyalar üzerinde mülkiyet karinesi tartışmalı bir konudur.

Hukuki Danışmanlık

İcra süreci, basit bir borç ödeme meselesinden çok daha karmaşık hukuki prosedürler içerir. Hak kaybına uğramamak ve mal varlığınızı yasal koruma altına almak için İzmir Bayraklı’da profesyonel avukatlık hizmeti veren Avukat İrem Fidan ile iletişime geçebilirsiniz.

Profesyonel bir danışmanlık almak ister misiniz? Hemen şimdi randevu oluşturun.